中文译本 · 原作 Daniel Bourdeau《Unsolved Historical Ciphers》 以 CC BY 4.0 发布,本页由 JIC 翻译,非原作者官方版本,译文如有出入以英文原页为准 · 查看英文原页 ↗
⊥ e ∂ T ♀ #o ʟ · ♀ ʟ # ‡ ♁ = ♀ o- f · P ∂ c Γ Π ‡ -o F
p r o p t e r · t r a c t a t u m · n o b i s c u m
ki = Rustanus · ka/ke = Passa · le = 查理五世 · 51 = pax

奥格斯堡 → 君士坦丁堡 · 带代码音节的图形符号同音替换密码 · 1548年1月23日

斐迪南一世致驻 Porte 使节 Giovanni Maria Malvezzi,1548年1月23日

斐迪南一世
发信人斐迪南一世

布达佩斯,Hadtörténelmi Levéltár(军事史档案馆),1548/3 · DECODE R366,八页,拉丁语。

这封信大部分是明写的拉丁语;敏感段落共约三页,用了密码。密钥在 DECODE 上,馆藏号相同(R367)。把它套用到五段密文上,可以得出其大意:第 5、6 页几乎连贯,第 1、7 页部分读出。网上没有找到解读;这封信可能刊印于 Austro-Turcica 1541–1552(1995),但未查阅。

Daniel Bourdeau · 发布于 · 更新于

方法:用已知密钥读出 · 程度:部分(密文的 83%)

摘要。1548年1月23日,斐迪南一世从奥格斯堡写信给他驻 Porte 的常驻使节 Giovanni Maria(Johann)Malvezzi,回复 Malvezzi 的四封来信。DECODE 一直把这封信标为仅部分解密,其图片需要登录才能查看。信的大部分是关于边境袭扰和盗匪的明写拉丁语;有五段、约三页用图形符号加密。密钥就在 DECODE 上,以同一馆藏号另立一条记录(R367,字母表的第二份副本为 R386),因此不需要密码分析。工作量在于一个符号一个符号地转录难认的笔迹,因为有一族符号同时用于 u、e 和 t,只能靠拉丁语的语义区分。信中的政治内容都在密文里。斐迪南告诉他的使节,法国人正以种种欺诈手段企图破坏和约,原因只有一个:他们不敢以自己的兵力进攻查理五世,便想让苏丹的资源转而对付他。苏丹和 Rüstem Pasha 不应怀疑查理和斐迪南对和约的诚意。密文其余部分讲钱:拖欠的 2,800 杜卡特和来年的 1,500 杜卡特,共 4,300 杜卡特,由正带着现款启程的秘书 Justus de Argento 交付;另有一位银行家提供最高 3,000 杜卡特的常设信贷,凭 Malvezzi 签字的票据在威尼斯偿还。第 5、6 页几乎连贯地解密;第 1、7 页部分解密,仍有短段未开。

01 信件与密钥

R366 是斐迪南本人的信,八页,以 Egregie fidelis dilecte. Accepimus quaternas literas tuas 开头,以 Datum in nostra et Imperii Ciuitate Augusta Die XXIIJ Mensis Januarij Anno Domini MDXLVIIJ 结尾,署名 Ferdinand,有副署,收信地址为 Joanni Marie Malvetio in Constantinopoli。密文段落分布在第 1、4、5、6、7 页,总是夹在一句明写句子的中间,因此明写部分的拉丁语可以连续检验解密结果。

密钥不必重建。在 DECODE 上搜索 R366 附近的记录,找到了三条馆藏号相同或相近的姊妹记录:R367,“Rex Ferdinandus I. ad Malvezium, a° 1548”(军事史档案馆 1548/3, 1),四页,给出 Tabella I 和 Tabella II:带同音符的字母表、双字母对应的数字,以及两份代码音节表;R386(National Széchényi Library,Quart. Lat. 2254. 15),一页标题为 Chiffre Johann Malvezzi’s 的纸,载有同一字母表并列出了虚码;以及 R368,同一馆藏号下另一张简短的密文纸条,标注 ad 2,并不是这封信的解读。R367 和 R386 是后来档案人员对密钥表的重建;与这封信完全吻合。

02 密码体系

一种带同音符的单表密码,用图形符号书写:炼金术和行星符号(♀、♁、⊙、☉)、希腊字母(λ、π、α、Π),以及取别的值的拉丁字母:a 是 s,c 是 b,e 是 r,f 是 m,k 是 e,M 是 a,P 是 n,T 是 p,v 是 f。每个常用字母有两三个符号。双字母用数字表示:3 = cc,4 = dd,5 = ff,6 = gg,7 = ll,8 = mm,12 = tt,13 = ss,14 = rr,15 = pp,16 = nn,另有 50 = bellum,51 = pax。

虚码包括夹进密文的整个看似拉丁语的词(etiam, idcirco, atque, cum, Porro, Dar, Der, Dec, spo, spu)以及零散字母(b、d、n、z、π)。因此一段密文看上去似乎散布着拉丁语单词,而恰恰是这些部分毫无意义。同样的词在密文别处也作为真正的词出现,用符号拼写出来。

一份简短的音节名码本涵盖了主要人物:ki = Rustanus(Rüstem Pasha),ka/ke = Passa,le = 皇帝查理五世,Bi = 法国国王,Ab = 法国人,Nas/Ras/ye = 苏丹,Nis = Junus Bey,Sis = Ibrahim Pasha,Ros = 波斯人,Vb = 波兰国王,zes = 王后 Isabella,zis = John Sigismund,zos = 修士 George(Martinuzzi),zi = 匈牙利,Cad = 君士坦丁堡,Eb = 使节,Mis = Justus de Argento。

实际困难在于笔迹。有一族符号(杆上一个小圈,单独出现、带第二个圈或带一个十字)同时充当 u、e/ae 和 t,而区分它们的笔画常常丢失。每个这样的符号都得靠拉丁语来确定,所以下面的解密有些地方连贯,有些地方断续。

03 Porte 的法国人

最长的政治段落在第 4 页,从一句关于和约的明写句子中引出,又回到明写。密文部分为:

… Galli tam multipliciter et dolose hanc pacem subuertere conantibus, qui sane id non ob aliam causam faciunt quam ut, ex quo Rex Galliae et sui similes sacram Caesaream et catholicam regiam maiestatem, fratrem et dominum nostrum charissimum, uiribus suis lacessere non audent, imperatoris Turcorum sumptibus … contra maiestatem suam Caesaream …; quae sibi ab illis praeter aequum et honestum adimi nihil patitur … Sed magnitudo eius atque etiam ipse Rustanus Passa dubitare — [明写:] minime debent de syncera fide et animo et Maiestatis suae Caesareae et nostro erga hanc pacem.

译文。法国人正以种种方式、用欺诈手段企图推翻这一和约;他们这样做没有别的原因,只因为法国国王及其同类不敢以自己的兵力进攻皇帝——斐迪南最亲爱的兄长——便想让这件事由苏丹出钱来办。但苏丹和 Rüstem Pasha 本人绝不应怀疑皇帝以及斐迪南对这一和约的诚意。

几行图形密码符号,夹杂拉丁语虚码词,接入明写的拉丁语
第 4 页,关于法国人那段的结尾:密文中有虚码词 Porro、atque etiam、Der、spo、Dar 和代码音节 ki.ka.(Rustanus Passa),以 … ipse Rustanus Passa dubitare 结束,接回明写的 minime debent de syncera fide et animo et Maiestatis suae Caesareae。图片:Hadtörténelmi Levéltár,布达佩斯,1548/3,第 4 页,经由 DECODE R366。

这就是这段文字要加密的原因。两侧的明写部分是1547年停战协议的寻常事务:越过匈牙利边境的袭扰、在漫长战争年月里靠劫掠为生的盗匪、递到 Rüstem Pasha 那里的申诉。而对伊斯坦布尔法国使节一伙的指控,以及承认哈布斯堡家族多么需要苏丹相信他们,才是不能让信使读到的部分。

04 使节的钱款

密文的后半部分,从第 4 页底部贯穿第 5、6 页,讲的是 Malvezzi 的薪俸以及钱如何送到君士坦丁堡。这是信中最连贯的一段。

Quo uero ad intertentionem, tibi per proximas literas nostras significauimus nos decreuisse ut tibi pro tua ordinaria intertentione et pro reliquis extraordinariis sumptibus, quos pauci momenti esse posse nobis ostensum est, mille quingenti ducati annuatim numerentur, exceptis sumptibus … mittendis tabellariis propriis faciendi erunt, de quibus tibi solutionem seorsim curaturi sumus. Mandabimusque Justo de Argento, secretario nostro, qui cum pecuniis propediem se in uiam dabit, ut a te computum de receptis et expositis accipiat. Per eundem quoque Justum tibi summam illam duorum millium et octingentorum ducatorum, quos te isthic non solum pro tuo intertenendo et sustento, sed in aliis etiam negotiis nostris expositos debere nobis scripsisti, necnon mille et quingentos ducatos pro tua intertentione ad futurum unum annum, a prima die mensis Martii nunc uenturi computandum, transmittemus: ita quod ab ipso Justo summam quattuor millium et trecentorum ducatorum simul accipies. Praeterea scribimus Gulielmo S[…], sicuti et Argento, litterarum huiusmodi exemplo uidebis, ut in casu aliquo ingruentis necessitatis (de qua nos tam tempestiue admonere non ualeres) tibi ad requisitionem tuam, in una uel pluribus uicibus, usque ad tria milia ducatorum nomine nostro, mediante aliquo honesto et conuenienti interesse, de quanto tu et Justus cum eo conuenire debebitis, mutuo dare non recuset, et securus esse debeat se, ad exhibitionem chirographi tui et nominatione nostra, solutione Venetiis, indubitanter habiturum et accept[at]urum esse. Volumus autem et requirimus, pro tua erga nos fide, … non nisi in necessariis … ut secretarius noster cum pecuniis isthuc uenturus eum secum adducat.

译文。关于他的给养:上一封信说过每年 1,500 杜卡特,涵盖他的日常开支和较小的额外开销,其他费用除外。他必须派出的专差信使,费用另行支付。斐迪南的秘书 Justus de Argento 不日将带着钱启程,并向 Malvezzi 收取一份收支账目。斐迪南托他带去 Malvezzi 来信说在那里垫付的 2,800 杜卡特——不仅用于他自己的生活,也用于国王的其他事务——以及从下一个3月1日起算的来年 1,500 杜卡特:一次收到共 4,300 杜卡特。此外,斐迪南正写信给一位银行家 Gulielmo S[…],并抄送 Malvezzi 和 Argento,请他在出现来不及及时禀报宫廷的紧急需要时,应 Malvezzi 的请求,以国王的名义分一次或多次借给他最多 3,000 杜卡特,利息须公道合理,由 Malvezzi、Justus 和放贷人商定;放贷人凭 Malvezzi 以国王名义签字的票据,可确保在威尼斯获得偿还。斐迪南信赖他的忠诚,嘱咐他只在确有需要时动用。还要物色一名代理人,由秘书带钱时一并带去。

05 其他段落

第 1 页,部分解密。它接在一句明写句子之后——那句说 Malvezzi 的一些报告是写给斐迪南的秘书们的——内容围绕他与 Rüstem Pasha 谈话时所说的话:sermone … [ki ke = Rustanus Passa] … tecum habitos … odium propter tractatum nobiscum … pacis constituendae autor, nunc uero conseruandae promotor [et] defensor sibi conciliarit … praeterea quid … responderis——接回明写的 et quid pro eiusdem pacis conseruatione faciendum censeas。Rüstem 是促成和约、如今又维护和约的人,也因与哈布斯堡家族打交道而招致敌意;斐迪南想知道 Malvezzi 是怎么回答他的。

第 6 页底部,部分解出:如果 Rüstem 盘问,Malvezzi 可以怎么说,以及有关边境(in eiusdem confiniis)与和约的内容。

第 7 页,部分解密:俘虏问题。涉及奉苏丹之命扣押的人以及被俘的国王臣民:de captiuis quos iussu Imperatoris Turcorum … si necesse fuerit … subditos captos fuisse intellexerimus … quod ad … seruandae pacis sinceritatem pertinet——然后是明写的结尾,Et haec sunt quae in praesentiarum ad literas tuas respondenda duximus.

06 尚存问题

07 来源

笔记、实际使用的密钥和逐行读法:targets/malvezzi1548/。