01 紙條及其作者
Sir Simonds D’Ewes(1602–1650)是議會派古物學家,Harleian 收藏中很大一部分是他的手稿;他用一套自己的字母表書寫私人檔案。他1622–24年的日記(Harley MS 481)部分用這種字母寫成,1915年明尼蘇達大學的一篇學位論文解讀了這部日記,但沒有刊印金鑰。第61張是一張裱在較大葉子上的小紙條,標題用普通數字寫著 1635,一月那條旁邊的頁邊用明寫標著日期 1635/1636,八月各條末尾有一個用密碼寫的累計數 huc usque xxxii,即“至此32次”。一條橫線把夏季各條與九月、一月各條隔開。紙條底部伸進裱襯之下,最後一行被截掉了。

02 字母表
一個字母一個符號,分詞書寫,數字用字母符號寫(x、v、i 分別寫作 ξ、S、r)。有幾個符號是借普通字母來表示別的值,所以乍一看,這段文字像是寫亂了的拉丁字母文字。
| 符號 | 字母 | 符號 | 字母 | 符號 | 字母 |
|---|---|---|---|---|---|
| ∂ | a | ω | h | 6 | q |
| 8 | b | r | i | x | r |
| < | c | ʒ | I(詞首) | 2 | s |
| X | d | θ | l | / | t |
| c | e | ρ | m | S | u, v |
| φ | f | η | n | ξ | x |
| 9 | p 和 g | o | o | y | ii(在 Maii 中) |
沒有出現代表 k、y 或 z 的符號。字母 p 和 g 用同一個符號書寫,或者用兩個在這裡無法區分的相近字形書寫。
03 解讀
日期按 D’Ewes 的寫法為儒略曆(舊曆);當時一年從3月25日開始。[?] 表示存疑的詞,{?} 表示未解讀的詞。

| 拉丁語 | 中文釋義 |
|---|---|
| Aprilis iii. mane circa horam nonam convulsionem habuit. die Veneris. | [1635年]4月3日:上午九點左右,他發作了一次驚厥。星期五。 |
| Aprilis xxiii. pom. bis convulsiones habuit. die Iovis. cum plena luna. | 4月23日,下午:他驚厥兩次。星期四。時值滿月。 |
| Maii xiiii. ad finem iterum trium septimanarum ix[?]. convulsiones. luna tum[?] mutata. | 5月14日:三個星期期滿,又發驚厥。其時月相變化。 |
| Maii xxiii. die Saturni fluxio aperta. | 5月23日,星期六:出現腹瀉。 |
| Maii xxv. inter horas xii et i convulsionem habuit. cum eo die plena luna. | 5月25日:在十二點到一點之間,他發作了一次驚厥,那天是滿月。 |
| Iunii xii. decrescente luna s[?]. primam convulsionem sensit. | 6月12日,月亮漸虧:他感到第一次驚厥。 |
| Iunii xiii. successit alia mitis[?] convulsio. et Iun. xiiii. alia | 6月13日:接著又有一次輕微的驚厥;6月14日又一次。 |
| Iul. xvii. ante lunae plenilunium quae in diem xix. sequentem incidit duae convulsiones mites. | 7月17日,滿月之前(滿月落在隨後的19日):兩次輕微驚厥。 |
| Iul. xxiii. alia convulsio difficilis. | 7月23日:又一次驚厥,很厲害。 |
| Augusti ii. luna tum[?] nova difficilis [struck word] convulsio. | 8月2日,其時新月:一次厲害的驚厥。 |
| Augusti iii. mitis convulsio mane circa horam primam; cum inter meos fuit amplexus alia terribilis convulsio, quam a prandio non leve magno tremore vexit[?]. pomeridiano iterum {?} alia difficilis convulsio. | 8月3日:清晨一點左右一次輕微驚厥;當他在我懷裡時,又一次可怕的驚厥,飯後這次驚厥使他劇烈顫抖,絕不輕微。下午又{?}一次厲害的驚厥。 |
| Aug. xxiiii. mane alia difficilis convulsio. | 8月24日,上午:又一次厲害的驚厥。 |
| Aug. xx. parum post lunae plenilunium (quae in diem xviii. istius mensis incidebat) tres difficillimas convulsiones, in quorum tertia os ipsius pene ad aurem dextram convulsum, quod ante numquam observavi. eadem nocte ante horam i. duae aliae convulsiones sed mitiores. | 8月20日,滿月(落在本月18日)後不久:三次極厲害的驚厥,第三次時他的嘴幾乎被扯到右耳邊,這是我以前從未見過的。同一夜一點之前,又有兩次驚厥,但較輕。 |
| Aug. xxi. post horam secundam mane et ante quintam duae aliae mites convulsiones. ante duodecimam horam alia difficilis. [margin:] huc usque xxxii. | 8月21日,凌晨兩點以後、五點以前:又兩次輕微驚厥。十二點以前又一次厲害的。[頁邊:]至此32次。 |
| Aug. xxxi. absolutus[?] | 8月31日:無事[?](墨色較淺,在橫線上方) |
| Sept. xxi. die et ante horam primam noctis septima[?] agonia sed an {?} vel[?] alia praecedentia pede[?] convulsionem sed etiam epilepsia nativo[?]. | 9月21日,白天以及夜裡一點以前,第七[?]次痛苦發作;但究竟是{?}還是之前別的……驚厥,而且還有癲癇……(部分未讀出) |
| Sept. xxvii. post horam secundam mane et ante vii. tres aliae agoniae. | 9月27日,凌晨兩點以後、七點以前:又三次痛苦發作。 |
| [margin 1635/1636] Ian. xxiiii. post xvii. septimanas liberationem nocte inter horam [nonam struck] viii et ix. convulsio difficilis. sperabam tamen quod evenerat ex coena nimia quam post convulsionem evomuit. | [1636年]1月24日,在十七個星期安然無事之後,夜裡八點到九點之間:一次厲害的驚厥。不過我希望這是晚飯吃得太多所致,驚厥過後他把晚飯吐了出來。 |
| {?} … [hor]am nonam | (最後一行,在裱襯下被裁去) |
自傳交代了結局:1636年春發作越來越頻繁,5月8–9日一夜就有十二次,孩子於1636年5月9日星期一下午兩點左右夭折,年僅一歲零九個月。D’Ewes 把責任歸於“a proud, fretting, ill-conditioned woman for a nurse”(一個驕橫、焦躁、脾氣惡劣的女人當奶媽),歸於在孩子脖子上開的一處引流口和 Bury 的 Despotine 醫生那些猛烈的療法,以及隨之而來的佝僂病。
04 方法
- R7759 的影象取自 DECODE;第二幅影象只是背面的透字。檢索 BL 目錄找到了 D’Ewes 的名字。
- 刊本中沒有找到 D’Ewes 字母表的金鑰:關於他日記的那篇明尼蘇達學位論文和 Notestein 1923年編的他的議會日誌都提到了這種密碼,但都沒有給出對照表。
- 可能出現的詞:幾乎每行都反覆出現的一個長詞 <oηSSθ2ro 符合 convulsio;一個雙詞短語 9θcηd θSηd 符合 plena luna;Xrφφr<rθr2 符合 difficilis。每行開頭的月份名稱和數字補足了其餘部分。
- 與曆法核對:1635年4月3日是星期五(die Veneris),4月23日是星期四(die Iovis),5月23日是星期六(die Saturni)。月亮在4月23日、7月19日和8月18日是滿月,8月2日是新月,與紙條所記相同。5月25日(“plena luna”)和6月12日(“decrescente”)則不是;高倍放大下這些數字毫無歧義,所以這是 D’Ewes 自己的筆誤或措辭不嚴。
- 自傳(Halliwell 編本,1845年)證實了起始日期1635年4月3日和四十四次發作的總數。
- 在逐行截圖上做了兩輪完整轉錄:第一輪後92.7%的詞已解讀,把存疑的詞以三倍尺寸重新截圖後為96.5%。
05 仍不確定的部分
- 第30行,即最後一行(約六個詞):在裱襯下被裁去;只露出“…am nonam”。需要把葉子揭起來看。
- 第13行最後一個詞 9oθS∂-(p/g、o、l、u、a):擠在邊緣,未解讀。
- 第24–25行,sed an 2∂c<- / Scθ:模糊且擁擠;同一行裡的 septima、pede 和 nativo 存疑(M 級)。
- 其他存疑的詞(C 級):ix 和 tum(第3行),luna 後面的縮寫(第6行),mitis(第7行),tum(第11行),vexit(第14行),absolutus(第24行)。
- 館藏號:DECODE 說是 Harley MS 286,BL 目錄說是 Harley MS 289。未解決。
06 來源
- British Library,Harley MS 286 f. 61:DECODE R7759(影象1)。同一卷中的金鑰記錄 R7753–R7758(ff. 80–87)是其他材料。
- British Library 目錄,040-002046117(Harley MS 289 f. 61r)。
- J. O. Halliwell(編),The Autobiography and Correspondence of Sir Simonds D’Ewes,倫敦,1845年,第二卷第143–144頁(archive.org)。
- 明尼蘇達大學關於 D’Ewes 1622–24年日記的學位論文(1915年)(UMN Conservancy);E. Bourcier(編),The Diary of Sir Simonds D’Ewes 1622–1624,巴黎,1974年;W. Notestein(編),The Journal of Sir Simonds D’Ewes,1923年。
轉錄、金鑰和筆記:見倉庫中的 targets/harley286/。