中文譯本 · 原作 Daniel Bourdeau《Unsolved Historical Ciphers》 以 CC BY 4.0 釋出,本頁由 JIC 翻譯,非原作者官方版本,譯文如有出入以英文原頁為準 · 檢視英文原頁 ↗
β y P ꝛ Π · Ω y Ɔ · A y Ɔ o Π ꝛ C σ
Kendi ter perfidus

特蘭西瓦尼亞 → 國王斐迪南一世 · 由圖形符號和數字構成的同音替換密碼,拉丁語 · 約1556年

Pál Bornemisza 就 Kendi 叛亂致斐迪南一世,特蘭西瓦尼亞,約1556年

斐迪南一世
致斐迪南一世

Österreichisches Staatsarchiv,HHStA,Staatskanzlei Interiora,Chiffrenschlüssel Kt. 13,Fasc. 20,ff. 38–39;DECODE R1212。被編目為一封由不明發信人致“Paulo Borne?”的拉丁文信。實際上它是一份用特蘭西瓦尼亞主教 Pál Bornemisza 的密碼寫成、以他本人口吻呈給“陛下”即國王斐迪南一世的報告:“三度叛變”的 Ferenc Kendi 使國王失去了特蘭西瓦尼亞王國。一位同時代人幾乎在每一段密文的行間都寫下了解讀;金鑰就是 DECODE 的下一條記錄 R1211,每一段密文都用它重新解密了一遍(佔密碼符號的95.8%)。

Daniel Bourdeau · 釋出於 · 更新於

方法:用已知金鑰讀出 · 範圍:完整

摘要。R1212 的四頁裡,明寫拉丁文與成段的圖形符號相間,一位同時代人幾乎在每一段符號上方都寫了拉丁文。第4頁的背注寫著“Sibenbürgische Ziffern(?) das ist mit dem Bischof daselbst dno Paulo Bornemißa”:與當地主教 Pál Bornemisza(1553–1556年任主教)通訊所用的特蘭西瓦尼亞密碼。金鑰就是該卷的下一葉,DECODE R1211(f. 37):一份由符號和數字組成、含21個字母的同音替換字母表,外加兩個人名/地名程式碼,34 Transsylvania 和 27 Petrovics。藉助這份金鑰,每段密文都從符號出發重新解讀,並與舊的行間注比對。舊注基本成立;符號在十來處對它作了更正(ipse、nisi、maledictum、inflammavit、vexillum、in celo),並補出了少數未加註的詞。第3–4頁是主教的第一人稱:Kendi 勸他放棄 Alba,住到 Gyalu 城堡去,並說“這是 Ferenc Kendi 在 Vásárhely 議會期間對我說的話”。所以發信人就是 Bornemisza 本人。288個密碼符號中,276個讀得通(95.8%)。懸而未決的是金鑰中沒有的九個數字程式碼(24、15、10;41·70·55·78·18;52),以及三個無法辨認的符號。

01 記錄與金鑰

R1212 共兩葉,ff. 38–39,屬於維也納的密碼金鑰收藏;這一卷在 DECODE 上的日期(1540–1774年)是整個檔案盒的時間跨度。第1–2頁和第3–4頁是同一標題下的兩份報告,“D[omi]no … Thur. Prim.”和“Practica Thur. Prim.”,各自都以加密的 horum omnium motuum(“所有這些動亂”)開頭。第4頁底部有兩行符號,上方有淡淡的鉛筆字母:這是按符號在該標題中首次出現的順序列出的符號清單。金鑰在另一葉上。

金鑰是 R1211,f. 37,即緊排在這封信前面的那一葉:A = Δ 3 5,B = L,C = 9,D = ꝛ,E = y M 2,F = o,G = B,H = #,I = Π Ꝛ ~ k,K = β,L = L 4,M = Ϙ Λ,N = P,O = φ x v,P = A,Q = Ҁ,R = Ɔ,S = σ,T = Ω,U = C Λ ɧ,X = π,以及程式碼 34 Transsylvania 和 27 Petrovics。R1210(f. 36)同樣標註為 Bornemisza 所用,但它是約1540年的一份更早的數字金鑰(Rex Joannes、Frater Georgius、Verbőczy),與這封信不符。

寫信人用金鑰很隨意:x 和 v 既表示 o 也表示 u,~ 既表示 i 也表示 u 和 o,9(c)在 prodicionem、nacionum、comiciis 中表示 t;帶橫槓的 Π 是他的 h,β 除了 k 也用來表示 c 和 h。一段密文中的一對數字通常代表兩個字母(alias、aliquando、alliciebat 中的34)。

02 解讀

明寫詞照原樣,解讀出的詞用斜體,程式碼放在花括號裡。拼寫依照加密時的寫法。

第1–2頁

[horum omnium motuum]. Commendavi hactenus semper Vestrae Sacratissimae Maiestati hominem de bonis omnibus … perfidia acusare debeo merito. Nullus enim alius causa est istius tumultus nisi Franciscus Kendi, ter perfidus; ipse ad hoc induxit Antonium Kendi et Melchiorem Balassa aliosque non multos ex nobilibus … fecit autem perfidus homo hanc prodicionem ex pusillanimitate … et desperacione nimia. Terra caelumque obruant hunc maledictum proditorem Copiae, qui perdidit hoc Regnum a Maiestate Vestra sacra; nemo alius. {24} {15} et {10} ultra portam solicitantur ut in hoc regnum veniant, porro proh dolor. Haec Vestrae Sacratissimae Maiestati brevibus perscripsi sed vere, in qua re nullum est dubium. {41}.{70}.{55}.{78}.{18} interfecti sunt; adhuc ad Sacram Maiestatem Vestram expectant … auxilium a sacra Maiestate … sed non diu; si gentes plures nunc adessent cum bono Capitaneo, vulnus adhuc sanabile esset.

… feliciter Regia Maiestas: dicam iterum quod solus Franciscus Kendi perdidit regnum a Maiestate Vestra, nemo alius. Profligati sunt hostes. Hoc ita verum est sicut Evangelium Christi. Sine ordine nequaquam; absque eius consilio nihil fit in hoc regno; ergo ipse alios hos tumultus excitare inflammavit, alias non evenisset manifestum excidium. Quamvis horribiles querelae contra insolenciam militum Transflumen Vaiuodarum passim fuere de virginum tenerarum defloracionibus, et hoc in publica trium nacionum presente conventu … multae coniugatarum violaciones. Profligati sunt hostes; ultra alia spolia multa, proh dolor, quae enumerare homo non possit Transflumen.

“這場叛亂不是別人造成的,正是三度叛變的 Ferenc Kendi;是他把 Antal Kendi、Menyhért Balassa 和另外幾位貴族拉了進來……出於怯懦和過度的絕望。願天地壓倒這個可憎的叛徒,是他使陛下失去了這個王國……我再說一遍:唯有 Ferenc Kendi 斷送了這個王國;在這個國度裡,沒有他的謀劃什麼事也辦不成……河對岸督軍們計程車兵駭人聽聞的罪行引起了控訴,少女遭到玷汙,而且是在三個民族的議會公開開會之時。”

第3–4頁

[horum omnium motuum et perniciosarum factionum] feudatarius unicus author … Buda et certissimus est … Franciscus Hungarus Kendi … pro certo desperatus de defensione … posteaquam intellexerunt terra recursiones arces Babolchia et alias amissas esse, qui nunc sperat ab {27} … pro principatu Transsylvaniae excursiones habiturum … et me sub quodam praetextu insidiose {34} alliciebat blandiciis suis … Episcopatu debere permanere uno tantum defectu, sed quod Albam cederem … filio {52} multa milia, et ego in arce Gialu residerem … et aliquando Albae in domo Prepositi … Hec sunt verba Francisci Kendi ad me in Vasarhel sub comiciis, trans flumen ultra pontem, in conclavi ambobus tantum existentibus … si non constasset hanc defeccionem regni a Maiestate vestra Franciscus Kendi {34}. Proh dolor, nullus motus talis in hoc regno nunc fuisset; porro non est dubium … propterea est hoc ita verum sicut Deus in celo.

“……他以某種藉口,用甜言蜜語誘我留在主教職位上,只有一個條件,就是我交出 Alba……住到 Gyalu 城堡去……這是 Ferenc Kendi 在 Vásárhely 議會期間對我說的話,當時房間裡只有我們兩人……若不是 Ferenc Kendi 支援這個王國背離陛下,如今這個王國裡就不會有這樣的動亂;此事千真萬確,正如上帝在天。”

03 方法

DECODE 的四張影象按水平條帶轉錄,先用半解析度、再用全解析度,每對頁面各做一遍。每段密文都先用 R1211 金鑰從符號解讀,再去參照行間注,每處分歧都對照影象裁定。行間注在實質上始終正確;凡符號與之不同之處,符號給出的文字更好(ipse 而非行間注看似寫的 esse,nisi 而非 nostri,maledictum 而非 maledicti,evenisset 而非 evenissent,inflammavit 而非 inflamare,intellexerunt 而非 intellexerat,perniciosarum 而非 perniciosam,in celo 而非 in celis,vexillum(?) 而非 auxilium)。看似程式碼的0399、134和若干個34都化解成了字母。統計:288個密碼符號(274個詞和14個程式碼);257個詞可靠解密,14個不確定但讀得通,3個未能解密;5個程式碼見於金鑰,9個不見於金鑰。

04 仍未解決的部分

05 來源

解密結果、逐行筆記和第一遍轉錄見程式碼庫資料夾 targets/r1212/。